AI: de revolutie 4.0

AI: de revolutie 4.0

De eerste industriële revolutie stond voor de opkomst van de stoommachine en de tweede voor de invoering van elektriciteit en massaproductie. De derde revolutie bracht ons elektronica, robotica en hernieuwbare energiebronnen. Vandaag staan we aan de vooravond van de vierde, digitale, revolutie die gekenmerkt wordt door een fusie van de technologieën en zich van de vorige drie onderscheidt door zijn snelheid, omvang en impact. Alle industrieën en alle activiteitensectoren zullen grondig worden omgevormd door de kunstmatige intelligentie.

• Kunstmatige intelligentie: een korte definitie
• Wat is het grote verschil tussen Machine Learning en Deep Learning?
• Data, de brandstof van AI
• Een strategische en economische inzet
• Opleiding: een andere belangrijke inzet

Kunstmatige intelligentie: een korte definitie

The Blade Runner, The Terminator, AI, The Matrix: deze 4 cultfilms hebben AI al "gepopulariseerd", maar waarover gaat het precies? AI staat voor een reeks computertechnologieën en algoritmen die gebruikt kunnen worden om probleemoplossende systemen te creëren. Achter AI verschuilen zich talrijke technologieën: Machine Learning (ML) en Deep Learning (DL), robotica en natuurlijke taalverwerking.  

Wat is het grote verschil tussen Machine Learning en Deep Learning? 

Machine Learning maakt gebruik van algoritmen om gestructureerde gegevens te analyseren, te leren uit de verschillende dimensies van deze gegevens om vervolgens beslissingen te nemen op basis van deze informatie. Mettertijd kan een basissysteem van Machine Learning zich geleidelijk verbeteren, maar het vereist aanpassingen om verkeerde voorspellingen recht te zetten.

Deep Learning gaat algoritmen structureren in lagen om net als het menselijke brein een netwerk van kunstmatige neuronen te creëren dat kan leren en zelfstandig “intelligente” beslissingen kan nemen. Dankzij dit netwerk van neuronen kan Deep Learning voortdurend zelf proberen te bepalen of zijn voorspellingen goed of slecht zijn.

Data, de brandstof van AI

De basis voor de ontwikkeling van AI wordt gevormd door data of gegevens, die afkomstig zijn van uiteenlopende bronnen zoals bewakingscamera's, sensoren, navigatiegegevens op het internet, ... Sommige machines verwerken tegenwoordig tot 160 miljard aantal bewerkingen per seconde. AI is al alomtegenwoordig in ons dagelijkse leven, zowel op privé als professioneel vlak: navigatie-applicaties zoals Google Maps of Waze of virtuele persoonlijke assistenten zoals Alexa van Amazon, die AI gebruiken om onze intenties op te sporen en producten voor te stellen die daarmee overeenstemmen. In de gezondheidszorg worden AI-algoritmen gebruikt om medische beeldvorming te interpreteren, afwijkingen te identificeren en diagnoses te stellen. Hugues Bersini, onderzoeker aan de ULB: "In werkelijkheid vinden we kunstmatige intelligentie vandaag al overal terug in ons dagelijkse leven. Het licht dat aangaat en het automatische doorspoelmechanisme in openbare toiletten, het metrokaartje waarmee het toegangspoortje opengaat, Tax-on-web met voorgevulde rubrieken, de intelligente thermostaten."

Een strategische en economische inzet

AI zag al in de jaren 1950 het daglicht met Alan Turing en kwam onlangs in een stroomversnelling terecht dankzij een combinatie van drie gunstige factoren: de exponentiële toename van het vermogen van computers, de massa beschikbare gegevens (Big Data) en de "Open source"-software, dat wil zeggen software die toegankelijk en gratis is voor het publiek. AI is ontworpen door mensen om oplossingen te vinden om hun dagelijkse leven te verbeteren. Het maakt het mogelijk om toegang te krijgen tot subtielere signalen binnen complexere data die voortdurend blijven toenemen en om hiermee beter onderbouwde beslissingen te nemen op alle gebieden, met inbegrip op financieel vlak. Een aantal start-ups bieden al complexe analysetools aan voor scoringprocessen van bedrijven, die het risico op wanbetaling kunnen verminderen of grote hoeveelheden externe gegevens kunnen analyseren. De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie is daarom een kwestie van strategisch en economisch belang geworden.

Volgens een rapport van Accenture zou AI de winstgevendheid van ondernemingen met gemiddeld 38% kunnen verhogen en in 2035 zo’n € 12.500 miljard kunnen opbrengen. AI heeft het potentieel om de groei van alle industriële sectoren, inclusief de financiële, aanzienlijk te stuwen. Maar AI beperkt zich niet enkel tot de particuliere sector. Overheden erkennen ook het potentieel dat deze technologieën bieden om de manier waarop ze hun processen organiseren en beheren te transformeren: optimalisatie van het energieverbruik van openbare gebouwen, stadsverlichting of parkeerplaatsen, ...

Terwijl China en de Verenigde Staten momenteel strijden om deze nieuwe markt te domineren, stelt Europa in deze context alles in het werk om de boot niet te missen en gaat ze het komende decennium zo’n 20 miljard euro per jaar investeren in AI. Het doel? Een toonaangevende wereldspeler worden op dit gebied en bijdragen aan uitdagingen zoals de strijd tegen criminaliteit, de verbetering van cyberveiligheid, het anticiperen op natuurrampen, de energietransitie of het genezen van ziekten.

Opleiding: een andere belangrijke inzet

De meeste EU-lidstaten kampen met een tekort aan digital professionals: er zouden zo'n 600.000 vacatures opstaan voor de functie van digital expert. Naast bachelors en masters in AI en "data sciences", die al enkele jaren op universiteiten en hogescholen in België worden aangeboden, hebben het opleidingscentrum BeCode, Microsoft en vijf partners (de Cronos Group, Delaware, Faktion, KPMG en Xylos) in april de eerste school met opleidingen over kunstmatige intelligentie in België geopend. Ze zijn van plan om 9 scholen te openen in België en 350 tot 500 mensen per jaar op te leiden. De AI School is toegankelijk voor iedereen en biedt een korte opleiding van 10 maanden aan die uitsluitend praktijkgericht is. "Op Europees niveau behoort België tot de koplopers op vlak van investeringen in AI. De technologie is dus klaar, enkel het aanwervingsprobleem verhindert ons om de leiders te vervoegen", aldus Didier Ongena, General Manager van Microsoft Belux. "Gewapend met de juiste vaardigheden kan België meer AI-voordelen genereren."