Lichte economische vooruitgang in zicht in 2020

Lichte economische vooruitgang in zicht in 2020

In 2019 groeide de wereldeconomie met amper 3%, het langzaamste tempo sinds de wereldwijde financiële crisis van 2008. Het IMF verwacht in 2020 een lichte verbetering naar 3,4%, maar dit herstel is niet wijdverbreid en blijft onzeker.

• 2019: op de rem
• 2020: op naar een lichte groei

2019: op de rem

In 2019 werd de wereldwijde groei aanzienlijk afgeremd als gevolg van de vertraging van de wereldhandel die wordt ondermijnd door de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten. Ook de toegenomen onzekerheid rond de geopolitieke situatie, landspecifieke en structurele factoren spelen de wereldeconomie parten, waaronder een lage industriële productiviteit, een daling van de investeringen en een vergrijzende bevolking in de ontwikkelde landen. De enige troost wordt geboden door de dienstensector die in het grootste deel van de wereld weerstand biedt en een zekere dynamiek op de arbeidsmarkten weet te behouden. 

2020: op naar een lichte groei

Volgens het IMF moeten we ons niet aan een drastische verbetering verwachten in 2020. De groei in de ontwikkelde landen zal naar verwachting dalen naar 1,7%, terwijl die in de opkomende economieën en ontwikkelingslanden zou moeten toenemen van 3,9% in 2019 naar 4,6% in 2020. De indicatoren voor de volledige eurozone beginnen zich langzaam te herstellen, hoewel ze worden afgeremd door Duitsland. De omstandigheden lijken rijp voor een verbetering van de economische omstandigheden in de opkomende landen, maar die zou eerder langzaam en beperkt zijn. Verschillende externe factoren spelen hierbij een bepalend rol.

Allereerst is er de Amerikaanse inval begin januari op het grondgebied van Irak tegen een van de belangrijkste militaire figuren van het regime in Teheran drie dagen na de aanval op de Amerikaanse ambassade. Het aanhoudende geschil tussen  Washington en Teheran werd in 2018 nieuw leven ingeblazen door de verlenging van de  Amerikaanse sancties tegen Iran, met name via een nieuw embargo op de petroleumproducten. Sinds enkele weken is Irak getuige geweest van meerdere provocaties en represailles tussen deze twee mogendheden die de Golfregio, het centrum van de oliewereld, niet meteen zullen stabiliseren.

De handelsgeschillen vormen het grootste risico op een neerwaartse tendens voor de economische voorspellingen. De Verenigde Staten, 's werelds grootste economische macht, maakt zich zorgen over de opkomst van China in de hightechsectoren die de motoren van groei en macht van de toekomst vormen. Als reactie daarop is het Rijk van het Midden aan een enorme nationaliseringsmissie van zijn industrie begonnen, met name op het gebied van hoogwaardige technologieën. Het voorlopige verdrag dat eind 2019 tussen Beijing en Washington werd gesloten, zorgt voor een pauze in de escalatie tussen deze twee landen, maar betekent nog niet het einde van de handelsoorlog.

"Get Brexit done". Het Verenigd Koninkrijk zal de Europese Unie juridisch gezien verlaten op 31 januari 2020, meer dan drie jaar na het referendum van juni 2016. De "deal" voorziet in een overgangsperiode tot 31 december 2020 waarin het Verenigd Koninkrijk niet langer zal deelnemen aan het leven van de Europese instellingen, maar de Europese regels zal blijven naleven. Er zal over een nieuwe overeenkomst moeten worden onderhandeld om de nieuwe handelsrelatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk te definiëren. Het is echter uitgesloten dat de situatie tegen eind 2020 geregeld zal zijn. De onzekerheden over de toekomst van de handelsbetrekkingen tussen de EU en het VK vormen dan ook een bijkomend risico voor de Europese groei.

De schuldenberg. Volgens het IMF heeft de wereldwijde schuldenlast een ongezien niveau bereikt sinds de jaren 1950: 188 biljoen dollar, hetzij ongeveer 230% van het wereldwijde bbp. De wereldwijde (private en publieke) schuldenlast is geconcentreerd in de top drie mondiale economieën: de Verenigde Staten, China en Japan, die meer dan de helft vertegenwoordigen. Het instituut is bezorgd over dit "gat" dat werd geërfd van de financiële crisis van 2008 en op de algehele financiële stabiliteit doorweegt.  

Er spelen ook structurele factoren: de huidige digitale revolutie transformeert de economische modellen fundamenteel en de klimatologische en demografische veranderingen verstoren nu al de bedrijfsstructuren.

Ten slotte vergroten de Amerikaanse presidentsverkiezingen eind 2020 en de onzekerheden eromheen het politieke risico aan de overkant van de Atlantische Oceaan.