Ontmoeting met Willy Borsus, Vice-President van de Waalse regering en minister van Economie, Buitenlandse Handel, Onderzoek en Innovatie.

Ontmoeting met Willy Borsus, Vice-President van de Waalse regering en minister van Economie, Buitenlandse Handel, Onderzoek en Innovatie.

"Het voordeel van zowel de Coup de Pouce-lening als van crowdlending is dat beiden het ondernemerschap stimuleren door particulieren dichter bij het ecosysteem van het ondernemerschap te brengen, hen in de reële economie te laten investeren en particulier spaargeld te mobiliseren. (...) Sinds januari zijn via het crowdlendingplatform van Look&Fin verschillende dossiers met financiering via Coup de Pouce-leningen tot stand gekomen en dat is positief voor de bedrijven. (...) "Ik ben er dan ook een groot voorstander van". Willy Borsus

Look&Fin kon uitzonderlijk een interview afnemen van Willy Borsus, Waals Vice-President, minister van Economie, Buitenlandse Handel, Onderzoek en Innovatie, Digitalisering, Landbouw, Ruimtelijke Ordening, IFAPME ( het Waalse Institut de Formation en Alternance et des indépendants et Petites et Moyennes Entreprises) en van de Centres de compétence. U vindt de volledige versie van zijn antwoorden terug  onder deze korte samenvatting van de belangrijkste acties en berichten van de minister.

Samenvatting:

#1 De Waalse regering heeft in het kader van het Herstelplan een enveloppe van € 7,64 miljard uitgetrokken om het Gewest nieuw leven in te blazen. Het doel: de groei, de digitalisering en de internationalisering van ondernemingen te financieren. Onderzoek is de grootste uitdaging van het herstel met een begroting van € 717 miljoen. De circulaire economie zal eveneens een belangrijke rol spelen in het Waalse herstel.

#2 De “nieuwe" Coup de Pouce-lening maakt het mogelijk het spaargeld van particulieren te mobiliseren en bij te dragen tot het verlichten van het gebrek aan financiering voor kmo’s en zelfstandigen, dat door de crisis van COVID-19 nog werd geaccentueerd. Dit nieuwe product is nu al een groot succes. Sinds de lancering op 1 januari 2021 deden 171 kmo’s er een beroep op, voor een totaalbedrag van € 6.576.520 (tegenover de 185 kmo’s die in het hele jaar 2020 € 5.365.440 ophaalden).

#3 Dankzij Crowdlending wordt de ondernemingszin gestimuleerd doordat particulieren nader bij het ecosysteem van ondernemers gebracht worden, wordt er in de reële economie geïnvesteerd en wordt het privéspaargeld gemobiliseerd.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Look&Fin: Als Waals minister van Economie moest u zich zeer flexibel opstellen om de Waalse ondernemingen te hulp te kunnen komen tijdens de huidige crisis. Kan u een opsomming maken van de belangrijkste maatregelen die uw kabinet trof ter ondersteuning van de kmo’s?

Willy Bosus: De toegang van kmo's, die meerwaarde en werkgelegenheid creëren, tot de financiering voor hun activiteiten en projecten is inderdaad van cruciaal belang voor het behoud en de ontwikkeling van het Waalse economische weefsel.

Sinds het begin van de COVID 19-crisis heeft Wallonië gewestelijke compensaties ingevoerd voor zelfstandigen en kleine ondernemingen die hun activiteiten moesten stopzetten of sterk moesten inkrimpen.

Naast de verschillende steunmaatregelen in de vorm van rechtstreekse steun, kwamen de Waalse economische en financiële instrumenten in verschillende vormen tussen: leningen (hoofdzakelijk achtergestelde), zoals de Ricochet-lening, de Ré-Action-lening of de thesaurielening. Voorts zijn er de vermeerderde garanties op bankleningen en het moratorium op de lopende leningen van de SRIW, SOWALFIN en SOGEPA of de kapitaalinterventies van diezelfde financiële instrumenten.

In februari heeft de regering ook een echt steunplan voor de solvabiliteit en het herstel van de Waalse ondernemingen goedgekeurd, met onder meer de oprichting van een solvabiliteits- en herstelfonds van de SRIW, SOGEPA en de Invests.

Wij hebben ook gewerkt aan de ondersteuning van bedrijven die actief zijn op het gebied van onderzoek, biotechnologie, vervaardiging van medische apparatuur en in het zoeken naar oplossingen voor de crisis. Wallonië heeft ook bepaalde zeer specifieke sectoren gesteund, zoals de luchtvaartsector waarvoor wij een partnerschap aangingen met het oog op een ambitieuze en duurzame Waalse luchtvaartindustrie. Het gaat om een structurerend project dat deel uitmaakt van een reflectie op lange termijn ter ondersteuning van onderzoek met het oog op het ontwerpen van producten die de prognoses inzake CO2-emissies kunnen beïnvloeden.

Tenslotte hebben wij gewerkt aan het internationale aspect door, via AWEX en SOFINEX, bedrijven te helpen die hun exportprojecten in gevaar zagen komen of die specifieke behoeften hadden om hun activiteiten buiten onze grenzen te ontwikkelen.

Sinds het begin van de crisis is gebleken dat het pakket maatregelen dat op verschillende overheidsniveaus is genomen, het bedrijfsleven de nodige steun heeft verleend.

Look&Fin: Na de crisis zal het herstel voor onze ondernemingen volgen. Hoe ziet u deze herstelperiode en welke acties bent u van plan te ondernemen vanuit de Waalse overheid?

Willy Borsus: Zoals u weet, maakte de Waalse overheid € 7,64 miljard vrij voor het herstel van het Gewest.

Met dit plan willen wij de groei van ondernemingen versnellen, hun digitalisering vergroten, hen ondersteunen bij hun internationalisering, bij hun investeringen, bij hun onderzoeks- en innovatieprojecten, bij hun personeelsbehoeften (opleiding)... Kortom, wij willen een partner zijn in alle fasen van hun ontwikkeling.

Wij zullen ook werken aan een sterke as: Onderzoek. We maakten € 717 miljoen vrij voor de ontwikkeling van onderzoeksprogramma's, nieuwe infrastructuren, speerpuntsectoren…

De circulaire economie zal eveneens een grote rol spelen in ons Herstel.

Deze beleidslijnen komen bovenop de lopende werkzaamheden op het gebied van administratieve vereenvoudiging, rationalisering van onze stelsels (steun voor onderzoek, steun voor ondernemingen, samenvoeging van de drie Waalse instrumenten), uitwerking van nieuwe sectoren, verplaatsing van een deel van onze industriële en voedingsactiviteit, enz.

De Waalse regering heeft zich dus zeer sterk gemobiliseerd ten gunste van de ondernemingen en de zelfstandigen, en wij zullen aan hun zijde staan, zoals wij dat altijd al hebben gedaan. Wij verwachten een krachtig herstel dat deze trieste en moeilijke periode snel achter ons zal laten.

Look&Fin: Er wordt veel gepraat over de activatie van het slapende spaargeld in België om onze economie te ondersteunen. Samen met Sowalfin ondernam u al actie via de versterking van het systeem van de Coup de pouce-leningen. Heeft u al een balans opgemaakt van deze actie en heeft u al een idee van de evolutie op termijn van deze laatste?

Willy Bosus: De aanpassing van de Coup de Pouce-lening was in lijn met de steunmaatregelen die sinds het begin van de crisis genomen werden in verband met Covid-19. De aanpassing beoogde een economisch herstel door ondernemingen in staat te stellen hun solvabiliteit te versterken via het particuliere spaargeld.

De toegang van kmo's, die een meerwaarde en werkgelegenheid creëren, tot financiering voor hun activiteiten en projecten is wel degelijk van cruciaal belang voor het behoud en de ontwikkeling van het Waalse economische weefsel. Ondernemingen ondervinden echter regelmatig moeilijkheden om toegang te krijgen tot financiering. Dat is vooral het geval voor micro-ondernemingen en jonge ondernemingen.

Het rechtskader van de Coup de Pouce-lening werd hiertoe grotendeels herzien, evenals de daarmee samenhangende fiscale stimuleringsmaatregelen, om een grotere en optimale mobilisatie van particuliere spaargelden mogelijk te maken voor de financiering van oprichtings-, groei- en transmissieprojecten van kmo's en zelfstandigen.

Het gebrek aan financiering voor kmo’s en zelfstandigen werd door de COVID 19-crisis geaccentueerd. De "nieuwe" Coup de Pouce-lening is een deel van de oplossing om dat gebrek aan financiering te verhelpen en om de ontwikkeling aan te moedigen, mede gelet op de hoge spaarquote van de Belgen.

De evolutie van het concept kan als volgt samengevat worden:

• Wat de maximumbedragen betreft, voorziet het nieuwe mechanisme nu in een bedrag van € 250.000 per Lener en € 125.000 per Belegger.

• De looptijd van de Coup de Pouce-lening werd eveneens verlengd tot 10 jaar.

• De partijen hebben nu twee mogelijkheden: ofwel betalen zij het gehele kapitaal in één keer terug aan het einde van de looptijd van de lening, ofwel kiezen zij voor een aflossingsvrije lening met (naar keuze) driemaandelijkse, halfjaarlijkse of jaarlijkse kapitaalaflossingen gedurende de looptijd.

• De nieuwe Coup de Pouce-lening biedt vanaf nu ook de mogelijkheid tot een vervroegde terugbetaling van de geleende fondsen.

• De herziene Coup de Pouce-lening voorziet ook in een terugbetalingswaarborg van 30% in de vorm van een eenmalig belastingkrediet voor elk eventueel verlies dat op een lening wordt geleden, in duidelijk omschreven situaties (faillissement, gerechtelijke reorganisatie, liquidatie, ontbinding) en op voorwaarde dat de belegger een uitdrukkelijk verzoek heeft ingediend. De berekeningsgrondslag is de hoofdsom die in het betrokken belastingjaar definitief verloren ging. Dat gezegd zijnde, is de werkelijke verlieservaring bijzonder gering.

• Ten slotte werd een achtergestelde lening van SOWALFIN gecreëerd, naast de Coup de Pouce-lening, om het systeem te versterken. Deze achtergestelde lening wordt afgesloten voor hetzelfde bedrag en met dezelfde looptijd, voor een minimumbedrag van € 50.000 en een maximumbedrag van € 250.000.

De hierboven geschetste wijzigingen zijn sinds 1 januari van kracht voor de Coup de Pouce-leningen. Het nieuwe product kent al veel succes: sinds zijn lancering werden 707 leningen geregistreerd, voor een totaalbedrag van € 6.576.520 (in 2020 werden 314 aanvragen geregistreerd voor een totaalbedrag van € 5.365.440). De geregistreerde leningen werden door 620 beleggers aan 171 ondernemingen verstrekt (tegenover 185 ondernemingen in 2020).

Look&Fin: Wat denkt u van het crowlendingsysteem dat particulieren ertoe aanzet om hun spaargeld te beleggen in Belgische ondernemingen? 

Willy Borsus: Naar het voorbeeld van een gewestelijk mechanisme zoals de Coup de Pouce-lening heeft crowdlending het voordeel dat het de ondernemingszin stimuleert door particulieren dichter bij het ondernemersecosysteem te brengen, door hen te laten investeren in de reële economie en het particulier spaargeld te mobiliseren (in 2020 werd € 13,8 miljard op spaarrekeningen bijgeschreven, het uitstaande bedrag van gereglementeerde spaarrekeningen in België bedraagt dus ongeveer € 300 miljard).

Bovendien kunnen crowdfundingplatforms een aanvulling vormen op mechanismen van het Gewest. Dat kunnen we zien bij Look&Fin, dat de Coup de Pouce-lening aanbiedt als een van de financieringsbronnen in het kader van fondsenwerving. Sinds januari zijn er verschillende Prêt Coup de Pouce-financieringsdossiers tot stand gekomen via het crowdlendingplatform van Look&Fin en dat is positief voor de bedrijven.

Ik ben er dus duidelijk een grote voorstander van.

Look&Fin: Er zijn meer dan 260.000 kmo’s in Wallonië. Een belangrijk deel daarvan ondervond een impact van de huidige situatie. Wenst u een boodschap mee te geven aan de zaakvoerders van deze ondernemingen?

Willy Borsus: Ik denk dat onze kmo's meer dan ooit moeten worden gesteund in hun veerkrachtig vermogen, want ik ben ervan overtuigd dat het herstel krachtig zal zijn en veel kansen voor onze kmo’s met zich zal meebrengen. De periode die wij zojuist doormaakten, was inderdaad een ware catastrofe, niet alleen voor de gezondheid maar ook voor de economie, maar er liggen betere tijden in het verschiet en het talent en de creativiteit van onze Waalse ondernemers zijn grenzeloos.