Amid Faljaoui: “Terugkeer naar normale inflatie voorzien tegen 2024”

Amid Faljaoui: “Terugkeer naar normale inflatie voorzien tegen 2024”

Als magazinedirecteur, ondernemer, radiocolumnist en gastspreker staat Amid Faljaoui in het middelpunt van het economische en financiële nieuws. Zijn dagelijkse ontmoetingen en interacties met economische leiders, banken en ondernemers, maar ook de rapporten en artikels die hij leest geven hem een totaalbeeld van de economische wereld om ons heen. Hij was bereid de vragen van Look&Fin te beantwoorden om zijn licht te werpen op de evolutie van de onderwerpen die ons bezighouden: inflatie, stijgende rente en vastgoed. 

Torenhoge kosten, de stijgende rente, ... Hoe verschilt de huidige economische crisis van die van de afgelopen 20 jaar?

De laatste twee grote economische recessies die we doormaken, hebben we zelf veroorzaakt! Dit is dan ook het grote verschil met de financiële crises die we sinds het uiteenspatten van de internetzeepbel in 2000 hebben meegemaakt.

De 45- tot 50-jarige ondernemers hebben het de afgelopen 20 jaar niet gemakkelijk gehad. De internetzeepbel van 2000 werd op de voet gevolgd door de aanslagen op het World Trade Center in 2001. Toen volgde de bankencrisis in 2008 en vervolgens de staatsschuldencrisis in 2012.

Maar toen corona in 2020 begon, waren wij het, nou ja de regeringen, die besloten het bedrijfsleven on hold te zetten om “het leven” voorrang te geven op de economie. Toen de angst voor het coronavirus ging liggen, kwam de oorlogsverklaring van Rusland aan Oekraïne. De hele wereld ontdekte dat Oekraïne een ware economische rol speelde en er ontstonden al snel tekorten aan bepaalde grondstoffen, waardoor de inflatie toenam.

Tegelijkertijd was de reactie van de regeringen om vrijwillig een embargo tegen Rusland in te stellen en alle geraffineerde producten te verbieden, een keuze die leidde tot de energiecrisis die we nu kennen.

Economie is een kwestie van psychologie. Het is een sociale wetenschap waarbij exacte voorspellingen niet bestaan. Economen kunnen veel voorspellingen doen, maar het is van essentieel belang om te anticiperen op de reacties van regeringen, die ervoor kiezen bepaalde overtuigingen boven de economie te stellen. En in de laatste twee crises hebben de hoofdeconomen van de centrale banken hierop niet kunnen anticiperen. 

Onze manier van denken verandert, zowel op het vlak van economische analyse en voorspellingen als op zakelijk vlak. Vandaag de dag is het maken van een businessplan voor 5 jaar misschien niet meer de enige goede manier om voorspellingen te doen. Daar wees Amazon-oprichter Jeff Bezos op, die deze vraag kreeg voorgelegd tijdens een bijeenkomst met zijn aandeelhouders. Bezos zei dat de juiste vraag die je jezelf moet stellen is: "Wat verandert er de komende vijf jaar niet in mijn bedrijf?” Kortom, wat zijn de nadelen?

2022 zal herinnerd worden als het jaar van de inflatie. Hoe zal 2023 eruitzien?

Inflatie blijft zonder enige twijfel het kernwoord voor 2022 en voor 2023 zal het kernwoord recessie zijn.

Volgens economen zal de inflatie eind 2023 weer zijn normale niveau bereiken. Wij verwachten een inflatie van ongeveer 4,4% in 2023 en een terugkeer naar een normaal niveau in 2024 met een verwacht percentage van 2,4%. Dit zou betekenen dat de inflatie eind 2023 gedeeld wordt door 2 of 3 als we die vergelijken met 2022, waarin de inflatie 10-11% bedroeg. 2023 zal volgens economen dus een blanco jaar zijn, een overgangsjaar.

Het IMF ziet een groot deel van Europa in 2023 in een recessie belanden, maar uiteindelijk kan deze vertraging een goede zaak zijn. Waarom? Omdat een minder grote vraag leidt tot minder inflatie. Dus 2023 zou gezien kunnen worden als een zacht landingsjaar. 

Wel kan worden opgemerkt dat de Europese economie al met al vrij veerkrachtig is. De vraag blijft sterk ondanks de inflatie, bedrijven blijven financiering zoeken om uit te breiden, de werkloosheid bereikt het laagste niveau sinds 2023, gezinnen hebben spaargeld, ...

Er wordt veel gesproken over de bakkers die te lijden hebben onder de energiekosten, terwijl er daarentegen weinig gesproken wordt over de auto-industrie. Op vlak van winstgevendheid doet deze sector het goed, ondanks de kostenstijgingen die zij net als andere economische sectoren te verduren heeft. De grote Belgische banken hebben allemaal, met uitzondering van ING, uitzonderlijke resultaten geboekt, er zijn geen wanbetalingen bij bedrijven of op het gebied van hypothecaire leningen aan particulieren. Bovendien ondervinden ondernemers momenteel problemen om extra volk aan te werven en zijn hun bestelboeken vol.

Voor de huishoudens is de analyse complexer. We weten dat hun eerste prioriteit het afbetalen van hun huislening zal zijn. Zij zullen dus de broeksriem aanhalen voor andere minder essentiële consumptiegoederen, behalve ongetwijfeld voor vakanties. 

Bovendien mogen we niet vergeten dat de automatische indexering van de lonen weegt op het concurrentievermogen van de Belgische ondernemingen, maar dat ze het ook mogelijk maakt de koopkracht van de huishoudens te vrijwaren. 

Frankrijk kampt niet met dit indexeringsprobleem, maar bedrijven hebben te maken met de druk van de vakbonden en de "war for talent". Als bedrijven niet genoeg betalen, dreigen deze talenten naar het buitenland te vertrekken.

Hoe zal de rente evolueren?

Voordat de oorlog in Oekraïne begon, was er al een opflakkering van de inflatie, maar de oorlog heeft die nog versneld. Hoewel er inflatie was, bleven economen van de centrale banken zeggen dat er geen inflatie zou zijn, of als die er was, dat die tijdelijk zou zijn. Uiteindelijk bleek er toch inflatie te zijn en ontstond er paniek. Veel mensen die op de beurs werken zijn dertigers en hebben nog nooit inflatie meegemaakt.

De enige manier om de inflatie te bestrijden is de rente te verhogen. De FED was de eerste die dit deed en de centrale banken zijn gevolgd...

De FED verhoogde de rente vier keer op rij met 0,75%. Dat is niet meer voorgekomen sinds de jaren 1980. Een normale renteverhoging ligt meestal rond de 0,25%.

Voor de volgende fases spreken economen van een kantelpunt en meer bepaald van 4 kantelpunten. 

1 - Het eerste heeft al plaatsgevonden, namelijk de inflatie. Het lijkt erop dat de inflatiepiek achter ons ligt, vooral in de VS. De daling van de grondstoffenprijzen, de zeevracht, enz. zijn daar voorbeelden van.

De inflatie zou in 2023 gehalveerd moeten worden, maar blijft met ongeveer 4,5% hoog.

2 - Het tweede kantelpunt is dat de FED de rente blijft verhogen, maar aan een trager tempo. In het eerste kwartaal van 2023 worden twee verhogingen verwacht, van 0,25%, maar geen plotselinge en snelle verhogingen. In Europa zal de renteverhoging naar verwachting in de eerste helft van het jaar eindigen. De verwachte renteverhogingen in de eerste helft van het jaar zullen ongeveer 0,50% bedragen.  

3 - Het derde kantelpunt is het einde van de renteverhogingen, waarschijnlijk in de tweede helft van 2023. Kortom, we stoppen met het verhogen van de rentetarieven.

4 - Tot slot het vierde kantelpunt: als alles goed gaat in 2024 en de inflatie is gedaald, kunnen we de rente gaan verlagen.

We mogen niet vergeten dat de inflatie in de VS vooral door de vraag wordt aangestuurd, terwijl de inflatie in Europa vooral door de energie wordt bepaald.

Er is echter voorlopig geen sprake van een terugkeer naar het niveau van vóór de crisis met een inflatie op of nabij nul. De vertraging van de economie zal vooral de inflatie afremmen.

Het andere element om in de gaten te houden is de heropleving van de Chinese groei. Dit zal een bepalende variabele zijn, aangezien China de motor van de wereldwijde groei is geweest. In de afgelopen drie jaar hebben het strenge anti-coronabeleid en de strikte lockdowns van het land geleid tot verstoringen in de wereldwijde toeleveringsketens. De nieuwe Chinese president heeft een meer politieke visie op de economie, maar met een groei van 3% zou de Chinese communistische partij in het gedrang kunnen komen. Dit beleid waarbij het leven op de eerste plaats komt (steden verplichten in lockdown te gaan vanwege het coronavirus) is zojuist vervangen door een beleid waarbij de economie op de eerste plaats komt te staan. De economie wordt namelijk opnieuw opengesteld en de gezondheidsbeperkingen worden opgeheven, ondanks het feit dat dagelijks meer dan 35 miljoen mensen worden besmet en er veel doden vallen! China heeft er dus voor gekozen zijn groei te herlanceren en zal een belangrijke rol spelen als groeischakel voor de wereldeconomie. Maar ook hier is het oppassen geblazen, want dit sterke herstel zal veel grondstoffen vergen en zou een nieuwe inflatiecyclus kunnen veroorzaken.

Vastgoed is een belangrijke sector in het aanbod van Look&Fin. Wat zijn de vooruitzichten voor deze markt?

De Belgische markt geeft wederom blijk van zijn veerkracht. De vastgoedprijzen stijgen nog steeds, maar minder dan de inflatie. We zijn nooit veilig voor een panieksituatie op de markt aan het eind van het jaar met prijzen die de ene of de andere kant opgaan. Al 20 jaar voorspelt men een crash in België die nooit heeft plaatsgevonden. Traditioneel heeft de Belg een baksteen in de maag en vastgoed is hier een markt van eigenaars. Het zijn niet de investeerders die deze markt aansturen. Uit de laatste studies blijkt ook dat de Belgische markt niet te sterk overgewaardeerd is.

Belgen kopen meestal tegen een vaste rente, maar variabele leningen in België zijn gewaarborgd tegen een te sterke stijging of daling. Het gaat om een beheerste variabiliteit waardoor de markt ook weerstand kan bieden, in tegenstelling tot sommige landen zoals Groot-Brittannië.

Bovendien is het aanbod in België nog steeds vrij beperkt, met name door het probleem van de afgifte van bouwvergunningen. Er is bijvoorbeeld een groot tekort aan woningen in Brussel. Hierdoor blijven de prijzen stijgen.

De indexering van de lonen helpt ook om de koopkracht van de gezinnen op peil te houden, en dus om kopers op deze markt te blijven hebben. De Belgische vastgoedsector is resoluut veerkrachtig.