Compliance: wat zijn de uitdagingen voor de fintechs?

Compliance: wat zijn de uitdagingen voor de fintechs?

• PSD II - Payment Services Directive II
• AML V - Anti-Money Laundering V
• MIFID II - Markets in Financial Instruments Directive II
• KYC - Know your Customer
• AVG - Algemene Verordening Gegevensbescherming

De grote factor voor het succes van Fintech-platformen - zoals platformen voor crowdlending en vastgoedcrowdfunding - is het baanbrekende model dat zij voorstellen tegenover de traditionele financiële spelers. Hun model is gebaseerd op drie pijlers: ze zetten in op de klantervaring door de focus te leggen op de eenvoud en gebruiksvriendelijkheid van de platformen, ze hebben een groot concurrentievermogen dankzij een gunstigere kostenstructuur en ze spelen tot slot beter in op de behoeften van de klanten. Dat doen ze door gebruik te maken van hun digitale gegevens. Net als de traditionele financiële spelers zijn fintechs echter onderworpen aan de strikte regelgeving met betrekking tot compliance of conformiteit. De uitdaging bestaat er uiteraard in om de transparantie van de processen en de klantenbescherming te verzekeren en er tegelijk voor te zorgen dat er plaats blijft voor innovatie.

Deze nadruk op de klantervaring stelt de fintechs echter niet vrij van hun wettelijke verplichtingen. Net zoals de bankinstellingen moeten zij de volgende regelgevingen naleven: PSD II en AML V, die de beroepsactiviteit van de financiële actoren reglementeren, en MiFID II, KYC en AVG, die betrekking hebben op de relatie met de klanten en de bescherming van de consumenten. We overlopen ze even voor u.

PSD II - Payment Services Directive II

De Europese richtlijn voor betalingsdiensten (PSD II) voert strenge beveiligingsvereisten in voor de elektronische betalingen en de bescherming van de financiële gegevens van consumenten. Het opent ook de betalingsmarkt voor "bevoegde derde partijen", dat wil zeggen andere dienstverleners dan banken die betalingsdiensten aanbieden en hiervoor toegang krijgen tot de rekeninginformatie van de consumenten. Bovendien voorziet de PSD 2-richtlijn bepalingen op vlak van de vergunning voor en het toezicht op deze betalingsinstellingen. Het voert bijgevolg een wettelijk kader in voor eenvoudigere, veiligere en efficiëntere betalingen binnen Europa.

Krachtens deze richtlijn zijn de banken verplicht om deze derde partijen toegang te verlenen tot de rekeningen van hun klanten en de informatie die ze bevatten aan. De bedoeling hiervan is dat deze derde partijen (fintechs, dienstverlenende bedrijven, enz.) de toestemming krijgen om betalingen voor u uit te voeren. Zo kan Amazon bijvoorbeeld - met uw toestemming - uw rekeninginformatie bij uw bank ophalen. Wanneer u een aankoop doet op hun site, kan de betaling dan rechtstreeks via Amazon gebeuren en niet meer via een andere dienst zoals PayPal of Visa. De PSD II-richtlijn zou tegen het najaar van 2019 geïmplementeerd moeten zijn in België. Voor fintechs is de inzet groot, aangezien PSD II de basis legt voor een nieuwe markt voor de neobanken die gebruik wensen te maken van de bestaande bank- en betalingsinfrastructuren.

AML V - Anti-Money Laundering V

In de nasleep van de terroristische aanslagen in de Europese Unie en de onthullingen van de "Panama Papers" over grootschalige financiële manoeuvres heeft de Europese Commissie besloten om de strijd tegen de financiering van terrorisme en het witwassen van geld te versterken.

Als volwaardige spelers in het financiële ecosysteem moeten de fintechs voldoen aan de bepalingen van richtlijn AML V. Een voorbeeld? Platformen voor de uitwisseling van virtuele valuta en digitale portefeuilles moeten op voorhand een strikte screening uitvoeren van hun klanten en degenen weigeren die afkomstig zijn uit landen waar het risico op het witwassen van geld of terrorismefinanciering hoog ligt. Elke speler, of het nu een fintech of traditionele financier is, moet daarom de herkomst en bestemming van het geld controleren dat via zijn rekeningen of platform in omloop gebracht wordt.

MIFID II - Markets in Financial Instruments Directive II

De richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten MiFID II is in 2018 in werking getreden. Ze legt de regels vast waaraan financiële instellingen die beleggingsdiensten verlenen moeten voldoen. De richtlijn is bedoeld om beleggers meer bescherming en transparantie bieden, zowel op vlak van de producten als de kosten die ze met zich meebrengen. De financiële instellingen zijn dus wettelijk verplicht om een profiel op te stellen van de beleggers en na te gaan of zij voldoende kennis hebben over de beleggingsproducten. Ze mogen vervolgens enkel producten aanbieden die rekening houden met deze kennis en ervaring. MIFID II stelt ook bepaalde eisen op vlak van intern risicobeheer en good governance.

Om aan MIFID II te voldoen moeten de traditionele financiële instellingen hun IT-platformen radicaal bijwerken. Dat biedt een grote kans voor de regtechs: de fintechs die zich bezighouden met de regelgeving en moderne oplossingen aanbieden om te voldoen aan de nieuwe uitdagingen die door de verschillende internationale regelgevers worden ingevoerd. Een aantal grote banken hebben al gekozen voor compliance-tools op basis van robotica en kunstmatige intelligentie. Bij fintechs staat transparantie centraal in hun businessmodel.

KYC - Know your Customer

Dit zijn internationale beveiligingsnormen voor identiteitsverificatie. Alle bedrijven met financiële verantwoordelijkheden, zoals banken, kredietinstellingen, verzekeringsmaatschappijen en fintech-bedrijven, zijn verplicht om deze normen na te leven. Wanneer een financieel bedrijf een nieuwe klant aanvaardt, moet het een grondige identiteitscontrole uitvoeren. Naargelang de aard van de klant (natuurlijk persoon, bedrijf, enz.) en het bedrijfsmodel van de financiële onderneming, kunnen de KYC-procedures zeer gedetailleerd zijn. Ze omvatten over het algemeen vier pijlers: een procedure voor het aanvaarden van een klant, klantidentificatie, toezicht op de transacties en risicobeheer.

In het digitale tijdperk neemt het aantal inbreuken op de gegevensbescherming en aanvallen van hackers steeds toe. Om het hoofd te bieden aan deze heropleving blijven de wetteksten die de financiële activiteiten omkaderen zich vermenigvuldigen. Het wordt steeds moeilijker om "KYC-compliant" te worden en ook hier bieden de regtechs innovatieve oplossingen.

AVG - Algemene Verordening Gegevensbescherming

De persoonsgegevens vormen de ruggengraat van het businessmodel van de fintechs. Ze verwerken onder andere informatie over het adres, de burgerlijke staat, bankgegevens, IP-adressen, geolocatie en consumptiegewoonten. Maar welke bescherming is er voor de klanten? De algemene verordening inzake gegevensbescherming (AVG), die in mei 2018 in de Europese Unie van kracht werd, is erop gericht om een vertrouwensklimaat in te voeren tussen de verzamelaar van persoonsgegevens en de klant. Deze moet er zeker van kunnen zijn dat alle informatie die over hem wordt verzameld veilig is, geheim gehouden wordt en op een verstandige manier gebruikt wordt in overeenstemming met wat vooraf bepaald is.