Het Europese herstelplan 2020

Het Europese herstelplan 2020

Het Europese herstelplan genaamd "Next Generation EU", dat de economische en sociale gevolgen van de Covid-19-pandemie sinds begin 2020 moet verzachten, werd op 21 juli door de 27 lidstaten aanvaard. Het bedrag ervan is vastgesteld op 750 miljard euro (waarvan 360 miljard euro aan leningen en 390 miljard euro aan subsidies) en gaat gepaard met een versterkte Europese meerjarenbegroting van 1.074,3 miljard euro voor de jaren 2021 tot 2027.

Nationaal herstelplan

Om te kunnen genieten van het Europese herstelplan "Next Generation EU" ten bedrage van 750 miljard euro moeten de lidstaten hun nationale herstelplannen uiterlijk op 30 april 2021 indienen. Deze moeten in overeenstemming zijn met de vereisten (onder meer op het gebied van klimaat of gezondheidszorg) van de conclusies van de Europese Raad van afgelopen juli.

In België is het de Staatssecretaris voor Relance Thomas Dermine die verantwoordelijk is voor het nationale plan, waarvoor aan het land een totaalbedrag van zo'n 5,1 miljard euro wordt toegekend. Hij staat in voor de coördinatie met alle ministeriële kabinetten, zowel de federale als de regionale, om de omlijning van het Belgische herstelplan te bepalen. In dit plan zijn al vijf grote pijlers vastgelegd: milieu, digitale technologie, mobiliteit, productiviteit en solidariteit, met name met het oog op de vergrijzing van de bevolking. Het goede nieuws is dat de gewesten al een gemeenschappelijke visie op deze kwesties hebben, waardoor de hoofdstukken van het plan reeds gestructureerd kunnen worden.

Om de Franse economie snel en duurzaam nieuw leven in te blazen werd in Frankrijk een herstelplan van 100 miljard euro voorgesteld (waaronder 37 miljard euro aan Europese subsidies) onder toezicht van Clément Beaune, Staatssecretaris voor Europese Zaken. Het is gebaseerd op drie belangrijke componenten: ecologie, concurrentievermogen en cohesie voor een economische, sociale en ecologische heropleving van het land.

Duitsland, de grootste economie van de EU, heeft al een plan van 57 punten en 130 miljard euro voorgesteld. Het plan bestaat uit twee delen: kortetermijnmaatregelen om de lasten voor huishoudens en bedrijven te verlichten en investeringen voor de modernisering en vergroening van de Duitse economie. Het doel is zich te richten op toekomstgerichte werkgebieden als digitalisering en mobiliteit.

Toekenning en verdeling van de Europese subsidies

Van het Europees herstelplan van 750 miljard euro zal 390 miljard euro rechtstreeks in de vorm van subsidies aan de lidstaten worden uitgekeerd om een deel van de nationale herstelplannen te financieren. De middelen worden over drie jaar uitbetaald, tussen 2021 en 2023, met 70% in de eerste twee jaar.

Elk land krijgt een ander bedrag toegewezen, dat vastgelegd wordt volgens drie criteria:

• Bevolking
• Bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking
• Werkloosheidspercentage over de periode 2015-2019

De overige 30% zal in 2023 worden uitbetaald, maar deze keer zal er rekening gehouden worden met de daling van het BBP in 2020 en 2021. Het precieze bedrag van de steun voor 2023 is dus nog niet bekend.

Over deze drie jaar zouden de voornaamste begunstigden Italië en Spanje zijn, met een budget van respectievelijk 65,5 en 59,2 miljard euro. Daarmee komen ze vóór Frankrijk, dat met 37,4 miljard euro het op twee na grootste bedrag zou ontvangen. Polen en Duitsland zouden volgen met respectievelijk 23,1 en 22,7 miljard euro. Voor België wordt momenteel een budget van 5,1 miljard euro voorzien.